jakość mat. bud.Jakość, użytych do budowy materiałów, będzie miała ogromny wpływ na bezpieczeństwo oraz koszty użytkowania twojego domu. Przemysł materiałów budowlanych w Polsce jest jednym z najnowocześniejszych w Europie, niestety wciąż nie jest wolny od patologii.

Na rynek regularnie trafiają towary pozostawiające bardzo wiele do życzenia. Co chwilę słyszymy o nieuczciwych producentach i importerach, którzy puszczają w obieg produkty nie spełniające obowiązujących norm, niezgodne ze składem i właściwościami opisanymi w dokumentacji i na opakowaniach.

Oszuści obniżają w ten sposób koszty i tym samym zwiększają swoją konkurencyjność. Kto na tym traci najbardziej? Oczywiście my – konsumenci, nieświadomie kupujący „buble” oraz uczciwi producenci, którym ciężko konkurować z zaniżonymi cenami.

Czy wiesz kto i w jaki sposób walczy z tymi przejawami nieuczciwości na rynku materiałów budowlanych?

Z ramienia państwa jest to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), wykonujący swoje zadania przy pomocy Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).

Jeszcze do niedawna (do 30 grudnia 2010) inspektorzy GUNB, ze względu na obowiązujące prawo, nie mogli skutecznie wypełniać swoich obowiązków, ponieważ nie mieli prawa badać materiałów pobranych np. z hurtowni, ze sklepu, z placu budowy. Możliwe było jedynie sprawdzanie materiałów pobranych od producenta w jego obecności i to wyłącznie w wypadku, gdy w dokumentacji związanej z oceną zgodności wyrobu pojawiały się jakieś nieścisłości z wymogami ustawowymi. Inspektorzy nadzoru sprawdzali więc głównie, czy wyroby budowlane są właściwie oznakowane i posiadają stosowną dokumentację, co oczywiście też jest ważne, ale nie najważniejsze.

Na szczęście, 30 grudnia 2010 znowelizowano ustawę o wyrobach budowlanych oraz ustawę o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Nr 114, poz. 760, dalej „nowelizacja”).

Najważniejszą zmianą, jaką wprowadzono w noweli jest umożliwienie organom nadzoru budowlanego ustalenia, czy produkty rzeczywiście posiadają deklarowane przez producenta właściwości użytkowe. Pobierane do kontroli partie materiałów, mogą być pozyskiwane na wszystkich etapach obrotu: od producenta, importera oraz sprzedawcy. Kontrolowany przedsiębiorca nie musi być obecny podczas inspekcji, co zawęża możliwości jej unikania przez celową absencję. Jeżeli produkt nie spełni wymagań określonych w przepisach, na wytwórcę/importera mogą zostać nałożone sankcje karne tj. grzywna (nawet do 720 tys. zł), zakaz wprowadzania materiałów do obrotu czy nakaz wycofania z obrotu.

Rezultaty prowadzonych przez GUNB kontroli możesz sprawdzić w Krajowym Wykazie Zakwestionowanych Wyrobów Budowlanych, w którym gromadzone są dane i informacje dotyczące wyrobów budowlanych niezgodnych z wymaganiami określonymi w ustawie. Jest on dostępny w Internecie, więc jeśli masz wątpliwości co do jakiegoś produktu, warto sprawdzić, czy czasem nie widnieje na liście (wykaz część1, część2).

Na rzecz uczciwości na rynku materiałów budowlanych, oprócz organu administracji rządowej, jakim jest GUNB, działa również, niezależny od państwa, Związek Pracodawców Producentów Materiałów Dla Budownictwa, zrzeszający 26 firm przemysłu budowlanego. Najważniejszym zadaniem, jakie postawił sobie związek jest „przeciwstawianie się mechanizmom generującym szarą strefę, która w polskiej gospodarce jest wysoka, a jeszcze wyższa w budownictwie.

ZPPMB zawarło porozumienie z Instytutem Techniki Budowlanej (instytutem badawczym nadzorowanym przez Ministerstwo Infrastruktury). Ma ono na celu „informowanie społeczeństwa o faktycznych właściwościach wyrobów budowlanych dostępnych na rynku, ochronę interesów konsumentów oraz realizację idei odpowiedzialnego biznesu”.

Na podstawie podpisanego porozumienia przeprowadzane są badania właściwości (parametrów) użytkowych materiałów budowlanych, których wyniki są następnie upublicznianie. Badania finansuje ZPPMB, a realizuje wybrane przez strony porozumienia laboratorium badawcze.

Strony porozumienia ustalają listę przedsiębiorców, których wyroby będą sprawdzane. Jeżeli któraś z firm należących do ZPPMB zajmuje się produkcją wyrobów należących do grupy poddawanej akurat badaniu, obligatoryjnie trafia ona na listę, co jest moim zdaniem uczciwą zasadą. Materiały do badania są po prostu zakupywane w hurtowniach przez pracownika ITB. Badania wykonuje zupełnie inna osoba, która nie wie od jakiego producenta pochodzi wyrób. Badania są przeprowadzane z zachowaniem procedur zgodnych z wymogami GUMB, by wyniki mogły być wykorzystane przez urząd do wszczynania postępowań i stosowania kar.

„Porozumienie” zbadało już np. właściwości styropianów oraz klejów do styropianów, tworząc tzw. „czarną listę” nierzetelnych producentów tych wyrobów.

W przypadku styropianów badano dwa parametry użytkowe – ściskanie i rozciąganie.

Badaniu ściskania poddano 13 próbek styropianu. Deklarowane przez producenta wartości spełniło 46%.

Badaniu rozciągania poddano 5 próbek (3). Dwie próbki były zgodne z deklaracją producenta.

25 próbek zbadano podczas kontroli jakości klejów, gdzie badana była ich przyczepność. Obowiązujące w Polsce wymagania spełniło 28% zbadanych próbek.

Dokładne wyniki badań znajdziecie tutaj:

Niektóre z firm, które znalazły się na liście próbują podważać obiektywizm przeprowadzonych przez ITB badań, czy słusznie, to pewnie oceni sąd. Polecam artykuł na ten temat z wyborcza.biz.

Cieszy fakt, że istnieją w naszym kraju zarówno organy państwowe jak i niezależne organizacje dbające o ochronę interesów konsumentów i uczciwych przedsiębiorców. Myślę jednak, że powinniśmy pamiętać, że my też, w dość dużym stopniu, wpływamy na sytuację na rynku. Często kierując się wyłącznie chęcią oszczędności, wybieramy produkty wątpliwej jakości, tylko dlatego, że są tańsze. W ten sposób wspieramy nieuczciwych producentów, szkodząc jakości swoich inwestycji budowlanych i interesom przedsiębiorców grających fair. Warto, przed dokonaniem zakupu, 3 razy się zastanowić.

Polecam wcześniejszy artykuł o podobnej tematyce, z którego dowiesz się jak Stowarzyszenie Producentów Cementu walczy z producentami trefnego spoiwa.